Detail Archief Barneveld

Detail Archief Barneveld

163 Gereformeerde Kerk Barneveld , 1885 - 1986

Bestandsnummer: 163
Datering: 1885-1986
Trefwoorden organisaties: Archieven gemeente Barneveld
Trefwoorden onderwerpen: NOB
Originelen in beheer bij: Gemeentearchief Barneveld

  •  Inleiding
    •  

       

      Op 4 september 1887 werd te Barneveld geïnstitueerd de Nederduitsche Gereformeerde Gemeente (dolerend). Deze instituring gebeurde tijdens een kerkdienst waarin drie ouderlingen en twee diaken werden bevestigd door ds. J.H. Houtzagers, predikant te Kootwijk. Eindelijk was ook in Barneveld de doleantie aangebroken, mede onder invloed van mr. dr. W. van den Bergh, predikant te Voorthuizen. Voorthuizen was reeds op 4 februari 1886 "tot openbaring gekomen".

      De jonge kerk pakte de eerste jaren het werk met groot enthousiasme aan. Een organisatie werd gecreëerd, meder onder invloed van een man als dr. Abraham Kuyper. Om als kerk ook een vorm van rechtspersoonlijkheid te hebben, werd door enkele leden van de kerk de "Vereniging de Kerkelijke Kas" opgericht. Een eerste predikant kreeg Barneveld in ds. D. Koffijberg op 14 juni 1891.

      In 1892 verenigden zich landelijk de kerken vanuit de Afscheiding en die vanuit de Doleantie. In Barneveld besloot men de naam te wijzigen in "Gereformeerde Kerk te Barneveld". In 1894 werd de "Vereniging de Kerkelijke Kas" opgeheven en min of meer voortgezet door de Commissie van administratie (later de Commissie van Beheer).
      In 1901 werd ds. Koffijberg opgevolgd door ds. J. Gispen. In deze tijd kreeg de kerkenraad meer bemoeienis met de School met de Bijbel, welke zich onder het toezicht van de kerkenraad stelde.

      Ondertussen was op 6 december 1888 een eerste kerkgebouw in gebruik genomen, gelegen aan de Nieuwstraat. Na enige uitbreidende verbouwingen in 1913 en 1933 werd in de jaren vijftig besloten een nieuw kerkgebouw te plaatsen. Deze kerk (gelegen aan de Groen van Prinsterlaan) werd op 29 september 1959 en bestaat nu nog in vrijwel ongewijzigde versie.

      De diakonie bestond al vanaf de instituering van de kerk en vergaderde in het begin samen met de kerkenraad. Vanaf 1905 werd afzonderlijke vergaderd. Dit werk heeft in de loop der jaren nogal wat veranderingen doorgemaakt. In 1954 werkte de diakonie mee aan de oprichting van en participeerde in de Stichting voor Gereformeerde gezinsverzorging.

      Verder ontstonden in de loop der jaren allerlei commissies en verenigingen, zoals een zendingscommissie (1947), een evangelisatiecommissie, een mannenvereniging (1933), een vrouwenvereniging (1950), een jongedochtersvereniging (1895), een jongelingsvereniging (1894), een knapenvereniging (1922) en nog een aantal andere  verenigingen.
      Voor een nadere historiebeschrijving van de Gereformeerde Kerk te Barneveld verwijs ik naar het in dit jaar uitgekomen boekje "Een kerk onderweg; geschiedenis van de Gereformeerde Kerk te Barneveld; 1887 - 4 september1987", waarin zeer uitgebreid de geschiedenis staat beschreven. Het boekje en de inventaris zijn zoveel mogelijk op elkaar afgestemd.

       

  •  De archieven
    • De archieven van de Gereformeerde Kerk te Barneveld werden vanaf het ontstaan van de kerk bewaard bij de scribae en penningmeester  van de diverse organisatie, commissies en verenigingen.
      Pas in de nieuwe kerk kreeg "het archief" ook een plaatsje, namelijk in de kluis.
      Deze kluis is een ruimte met een goede brandwerende deur. In één van de zijwanden werden speciaal twee kasten gemaakt. Het archief kon hier al snel niet meer in en werd ook op de planken in de rest van de kluis gezet.

      De eerste archiefbeheerder, de heer G.W. Hemstede, ordende het toen aanwezige archief. In 1982 werd ondergetekende aangewezen als archiefbeheerder van de kerk. Vanaf die tijd is er zeer veel materiaal bijgekomen. Dit met name door zoekacties in het kerkgebouw (waardoor m.n. de archieven van de jeugdverenigingen tevoorschijn kwam) en door het benaderen van iedereen die maar archief zou kunnen hebben.

      In 1986 werd het archief, wegens groot ruimtegebrek, geplaatst bij het gemeentearchief Barneveld. Het archief was toen voorzien van een plaatsingslijst. Nadat nog vele aanvullingen binnenkwamen werd besloten tot inventarisatie. De kerkenraad besloot in 1987 het archief officieel in bewaring te geven aan de gemeentearchivaris, de heer G. Crebolder. Slechts de semi-statistische  archieven worden nog in de kerk bewaard en beheerd door ondergetekende.


  •  Verantwoording van de inventarisatie
    • In 1986 begon ondergetekende met de beschrijving van de hierna opgesomde archivalia. Met behulp van de aanwijzingen werd een globale indeling tot stand gebracht, welke later werd uitgewerkt.
      Ordening en indeling van de archivalia vond plaats volgens de structuur van de organisatie van deze kerk.
      Enkele stukken die hiervoor in aanmerking kwamen zijn vernietigd volgens de hierdoor geldende richtlijnen, na goedkeuring door de kerkenraad. Hierbij ging het dan voornamelijk om financiële hulpbescheiden en doublures van stukken.
      De indeling van de inventaris valt in enkele hoofdonderdelen uiteen, namelijk:
      -Kerkenraad
      -Diakonie
      -Vereniging De Kerkelijke Kas
      -Commissaris van Beheer (voorheen administratie)
      -Overig commissies
      -Gedeponeerde archieven en
      -Documentatie
      Tot slot werd nog toegevoegd een lijst van predikanten die de kerk hebben gediend en een index op persoonsnamen.
      De indeling van de overige commissies en de gedeponeerde archieven is geschied naar aanleiding van de relatie van de betreffende commissaris of vereniging ten opzichte van de kerkenraad
  •  Noten
    • 1. J. Feijen (m.m.v. P. van Beek) - Een kerk onderweg; 1887 - 4 september 1987; geschiedenis van de Gereformeerde Kerk te Barneveld. Barneveld 1987
      2. A.J. Barth e.a. - Aanwijzingen voor het inventariseren van archieven van gereformeerde kerken en instellingen. Leusden 1986 (tweede herziene uitgave)
  •  Lijst van predikanten die de Gereformeerde kerk van Barneve;d gediend hebben
    •  

      D. Koffijberg, 14 juni 1891

      25 maart 1900 naar Kuilenburg

      J. Gispen, 10 nov. 1901 van Overschie

      26 nov. 1911 naar Alphen aan den Rijn

      E.J. Wientjes, 16 juni 1912 van Krimpen aan de Lek

      3 aug.1919 naar Oudshoorn

      W.L. Korfker, 19 oktober 1919 van Goënga en Sybrandaburen

      25 sept. 1949 emeritaat

      kand. W.S. Schenk, 1 maart 1942 (hulpd. i.s.m. Zwartebroek voor de Evangelisatie)

      31 maart 1943 naar Zaandam

      kand. W.G. Berkhoff, 1 sept. 1944

      1 maart 1945

      A. Brouwer, 13 nov. 1949 van Soestdijk

      21 aug. 1955 naar Rotterdam

      H.M. Dercksen, 11 maart 1956 van Oostkapelle

      6 nov. 1960 naar Rotterdam-Charlois

      drs. J.W. Vlaanderen, 15 jan. 1961 van Delfzijl

      18 april 1965 naar Alkmaar

      P.J. Westerneng, 9 mei 1965 van Oosterzee

      H.R. Groenevelt, 11 sept. 1966 van Urk

      12 april 1970 naar Urk

      J. Radstaak, 3 okt. 1971 van Berkum

      8 juni 1980 naar Heemse

      A.C. van Beek, 30 aug. 1981 van 's-Gravenhage-West

       

  •  Hele toegang (163 Gereformeerde Kerk Barneveld)
    Link Embed